Da Nang Downtown và sự dịch chuyển tư duy phát triển đô thị ven sông

Trong nhiều thập kỷ, các dòng sông từng bị xem là ranh giới tự nhiên của đô thị. Tuy nhiên, trong xu hướng phát triển hiện đại, nhiều thành phố lớn trên thế giới đã đảo chiều tư duy, đưa không gian ven sông trở thành trung tâm tổ chức đời sống đô thị. Mô hình “thành phố thu nhỏ bên sông” từ đó hình thành, đóng vai trò là hạt nhân mới của sinh hoạt cộng đồng, du lịch và kinh tế dịch vụ. Tại Đà Nẵng, Da Nang Downtown đang được phát triển theo hướng tiếp cận này.

Khi dòng sông trở thành trục phát triển đô thị

Thực tiễn quốc tế cho thấy, các “thành phố thu nhỏ bên sông” không đơn thuần là những khu phức hợp ven nước, mà là các cấu trúc đô thị hoàn chỉnh, nơi không gian công cộng, cảnh quan và các hoạt động kinh tế – văn hóa được tích hợp một cách có chủ đích. Trong những mô hình này, dòng sông giữ vai trò trục kết nối chính, định hình nhịp sống đô thị và tạo bản sắc cho toàn khu vực.

Elizabeth Quay: Từ bờ sông bị lãng quên đến trung tâm sinh hoạt mới

Elizabeth Quay tại Perth (Australia) là một trường hợp điển hình. Trước khi được tái phát triển, khu vực bờ sông Swan từng ít được chú ý trong cấu trúc đô thị. Việc hình thành một tổ hợp ven sông với quảng trường, công viên, bến du thuyền, lối đi bộ, nhà hàng và không gian sự kiện đã biến nơi đây thành điểm đến thường xuyên của cư dân và du khách.

Điểm đáng chú ý của Elizabeth Quay nằm ở cách dự án ưu tiên trải nghiệm cộng đồng hơn là gia tăng mật độ xây dựng. Các yếu tố di sản thổ dân, nghệ thuật công cộng, công trình lịch sử được phục dựng và hệ sinh thái bản địa được lồng ghép vào không gian ven sông, giúp khu vực này trở thành một phần của đời sống đô thị hàng ngày, thay vì chỉ mang tính tham quan.

Panlong Tiandi: Tái sinh không gian ven nước từ nền tảng di sản

Tại châu Á, Panlong Tiandi (Bàn Long Thiên Địa) ở Thượng Hải (Trung Quốc) cho thấy khả năng phát triển mô hình “thành phố thu nhỏ bên sông” gắn với bảo tồn di sản. Từ một thủy trấn cổ có lịch sử gần 1.400 năm, khu vực này được tái cấu trúc thành tổ hợp đô thị quy mô lớn, kết hợp giữa kiến trúc truyền thống và các chức năng hiện đại.

Việc bảo tồn hệ thống kênh rạch nguyên bản, song song với phát triển không gian xanh, khu dân cư và các khu chức năng thương mại – văn hóa, đã tạo nên sức hút mạnh mẽ cho Panlong Tiandi. Lượng khách lớn ngay từ giai đoạn đầu vận hành phản ánh hiệu quả của cách tiếp cận đặt bản sắc và trải nghiệm con người làm trung tâm.

Điểm chung của các “thành phố thu nhỏ bên sông”

Từ những mô hình đã thành công, có thể nhận diện một số đặc điểm cốt lõi: mật độ xây dựng được kiểm soát; không gian mở và mặt nước được ưu tiên; dòng sông trở thành “sân khấu trung tâm” cho các hoạt động lễ hội, văn hóa, giải trí và kinh tế dịch vụ. Chính sự cân bằng giữa phát triển và bảo tồn này tạo nên sức sống lâu dài cho các khu đô thị ven sông.

Da Nang Downtown: Cách tiếp cận mới với sông Hàn

Trong bối cảnh đó, Da Nang Downtown được xem là nỗ lực của Đà Nẵng trong việc tái định vị vai trò của sông Hàn trong cấu trúc phát triển đô thị. Dự án được quy hoạch như một tổ hợp đa chức năng ven sông, tích hợp công viên văn hóa – vui chơi giải trí, không gian thương mại dịch vụ, nhà hát quy mô lớn, các khu lễ hội nghệ thuật, cùng hệ thống căn hộ, khách sạn và văn phòng.

Cấu trúc không gian lấy trải nghiệm làm trọng tâm

Một điểm đáng chú ý của Da Nang Downtown là cách tổ chức không gian cảnh quan. Thiết kế do EDSA (Mỹ) thực hiện, lấy cảm hứng từ yếu tố văn hóa truyền thống, được phát triển thành trục không gian chủ đạo. Cấu trúc phân tầng từ lõi trung tâm ra các khu chức năng xung quanh giúp tạo nên bố cục đô thị mạch lạc, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa các không gian công cộng.

Khu lễ hội trung tâm được định vị như “trái tim” của toàn tổ hợp, nơi dự kiến diễn ra các hoạt động văn hóa và giải trí quy mô lớn. Bao quanh khu lõi là các dãy nhà thương mại thấp tầng, kết nối trực tiếp với không gian công cộng, hình thành các tuyến phố sôi động. Hệ thống kênh nước uốn quanh dự án vừa đóng vai trò cảnh quan, vừa góp phần điều hòa vi khí hậu và mở rộng trải nghiệm gắn với mặt nước.

Định hình đường chân trời và không gian công cộng ven sông

Các khối nhà cao tầng được bố trí theo hướng bao bọc lõi trung tâm, góp phần định hình đường chân trời đô thị và mở ra các tầm nhìn hướng sông Hàn. Bao quanh toàn bộ dự án là công viên ven sông, đóng vai trò như vùng đệm xanh, gia tăng diện tích không gian công cộng cho người dân và du khách.

Từ một dự án đến thử nghiệm mô hình đô thị mới

Theo nhận định của ông Cao Trí Dũng – Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng, Da Nang Downtown có thể trở thành một trong những sản phẩm du lịch chủ lực của thành phố trong giai đoạn phát triển mới. Ở góc nhìn dài hạn, tổ hợp này không chỉ là một dự án đơn lẻ, mà là thử nghiệm đáng chú ý cho mô hình phát triển đô thị ven sông tại Việt Nam, nơi dòng sông được đặt vào vị trí trung tâm của đời sống đô thị hiện đại.

Trang thông tin chính thức Da Nang Downtown tại: https://danangdowntown.org/